Mediation is het oplossen van conflicten met de hulp van een neutrale persoon: de mediator. De mediator doet geen uitspraak. Hij of zij begeleidt de communicatie tussen de partijen.

Mediation geeft conflicterende partijen gelegenheid om hun emoties, wensen, behoeften en belangen in te brengen. De mediator helpt partijen vervolgens samen te werken bij het onderhandelen over zelf aangedragen oplossingen in een besloten en veilige omgeving. Mediation is toekomstgericht. Het conflict moet de wereld uit op een manier die voor beide deelnemers op zijn minst acceptabel zijn. Liever nog begeleidt de mediator de deelnemers naar oplossingen "waar beiden beter van worden".

Bij mediation gelden zes belangrijke uitgangspunten:

1. Vrijwilligheid: niemand kan worden gedwongen met mediation een conflict op te lossen
Hier kan een kanttekening bij gemaakt worden. Immers, niet iedereen zal een  verwijzing door een rechter, een Arbo-dienst of een andere verwijzende instantie als pure vrijwilligheid zien. Dat neemt niet weg dat dwang bij mediation niet aan de orde is.
2. Vertrouwelijkheid: de deelnemers én de mediator verbinden zich vooraf tot
geheimhouding. Juist deze vertrouwelijkheid maakt dat men tijdens de mediation vrijuit kan spreken, zonder het risico te lopen dat bepaalde uitlatingen later uitgespeeld worden. Uit de jurisprudentie blijkt dat rechters zeer zorgvuldig omgaan met dit onderwerp. Indien een partij eventueel toch de vertrouwelijkheid schendt dan zal dit zeker niet in zijn voordeel werken.
3. Aan het begin van de mediation wordt een "staakt het vuren" afgesproken. Gerechtelijke procedures worden aangehouden, er worden over en weer geen rottige mailtjes verstuurd of dat soort zaken waarmee men tot dan toe elkaar het leven zuur maakte.
4. De deelnemers spreken een z.g. inspanningsverplichting* af. In gewoon Nederlands: ze moeten hun uiterste best doen om tot resultaat te komen. Anders gezegd: mediation is niet een soort theekransje waarin men wat met elkaar babbelt. Nee, men moet echt zijn best doen om er wat van te maken. Die inspanningsverplichting geldt ook voor de mediator.
* Er zijn ook resultaatsverplichtingen. Denk daarbij bijvoorbeeld aan een dakdekker. Die moet er voor zorgen dat er geen water in het huis lekt. Als dat onverhoopt wel gebeurt dan moet hij het lek opsporen en repareren.
5. De deelnemers (én de mediator) hebben het recht om de mediation te beëindigen als zij er uiteindelijk toch geen gat in zien. Dat moet natuurlijk niet bij de eerste de beste tegenslag te gebeuren, maar kan het gevolg zijn van de nodige inspanningen, over en weer.
6. De mediation eindigt niet met softe afspraken. De gemaakte afspraken moeten SMART en NAC zijn en worden vastgelegd in een formele (vaststellingsovereenkomst). Zoals iedere overeenkomst "geldt die partijen tot wet".
SMART: Specifiek (op dit conflict toegespitst), Meetbaar (er moeten duidelijke criteria in staan), Aanvaardbaar, Realistisch (de afspraken moeten uitvoerbaar zijn) en Tijdgebonden (er moeten duidelijke tijdselementen worden opgenomen).
NAC: Naleefbaar, Afdwingbaar en Controleerbaar.

Alle bovengenoemde criteria worden opgenomen in de z.g. mediationovereenkomst die aan het begin van het mediation-proces door de mediator met de deelnemers wordt doorgenomen. Als zij alles goed begrepen hebben tekenen de partijen en de mediator deze mediation-overeenkomst.
Dan start de feitelijke mediation, waarin de partijen zich actief opstellen. De mediator stimuleert hen tot overleg, stelt heel vragen om zaken te verduidelijken en vat samen. Hiermee zoekt de mediator bij de partijen naar hun werkelijke belangen en wensen in plaats van alleen stil te staan bij de formele (en misschien wel principiële) standpunten.
Als de echte belangen en wensen helder zijn, is het tijd om te zoeken naar een oplossing. Bij mediation zijn meer creatieve oplossingen mogelijk dan in een juridische procedure. De uitkomst wordt niet opgelegd door de mediator: de partijen bepalen zelf hoe de oplossing eruit ziet. Dit levert een duo-winstsituatie op.De uitkomst en concrete afspraken worden in de vaststellingsovereenkomst vastgelegd. Daarmee eindigt de mediation.

In het algemeen kunt u er van uit gaan dat mediation passend kan zijn voor uw situatie, wanneer u:

- bereid bent u open te stellen voor de andere partij
- het belangrijker vindt een oplossing te bereiken dan uw gelijk te halen

Wanneer u concludeert dat u een mediator zou willen inschakelen bij uw conflict, is het uiteraard van belang dat de andere partij(en) hier ook mee instem(t)(men). Wij kunnen u kosteloos een voorbeeldtekst e-mailen, waarmee u de andere partij kunt wijzen op de mogelijkheid van mediation.

Wanneer u twijfelt over mediation, aarzelt u niet om persoonlijk contact op te nemen via het contactformulier, e-mail of telefoon. Dit is kosteloos, verplicht u tot niets en desgewenst kunt u anoniem blijven.

Als je mediation vergelijkt met de bekendste vorm van geschillenoplossing, namelijk een juridische/gerechtelijke procedure, zijn er veel voordelen te behalen:

Kostenbeheersing

In plaats van twee advocaten en proceskosten, betaalt u nu gezamenlijk (in de regel) één mediator. Bovendien ligt het uurtarief van een mediator over het algemeen lager dan dat van een advocaat.

U bepaalt

U en de andere partij(en) in het conflict, bepalen hoe het conflict wordt opgelost, en niet een advocaat of rechter. Dit betekent: u geeft de beslissing niet uit handen, u wordt niet verrast door de rechterlijke uitspraak. De oplossing wordt gedragen door alle partijen, er is dus een hoge acceptatiegraad en duowinst als resultaat. De oplossing mag soms buiten het dwingend recht om afgesproken worden; er is dus meer ruimte voor creatieve oplossingen; uiteraard mag de oplossing niet in strijd zijn met de openbare orde en goede zeden

Snelheid

Mediation kan heel snel gaan, partijen en mediator bepalen gezamenlijk het traject en u bent niet afhankelijk van - meestal lange - gerechtelijke procedures.

Geen onnodige / verdere beschadiging van relaties

Indien een conflict verder escaleert of in een juridisch steekspel ontaardt, heeft dat meestal negatieve gevolgen voor de onderlinge relatie(s). Met mediation kan dit doorbroken worden. Zij raken partijen met elkaar in gesprek. De informele procedure en de rechtstreekse communicatie dragen bij aan de onderlinge relatie.

Een alternatief kan zijn om helemaal niets te doen en het conflict niet aan te pakken Stel uzelf dan de vraag of dit voor u uiteindelijk kan leiden tot een bevredigende situatie. Als u inschat dat niets doen kan leiden tot verdere escalatie van het conflict, dan is het toch raadzaam om mediation of een van de andere vormen van geschillenoplossing te beproeven.